Реферат: Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулардың; әдістемелік ұсыныстардың; әдістемелік нұсқаулардың титул парағы






Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/40
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті


Филология, журналистика және өнер кафедрасы


«Тіл біліміне кіріспе» пәнінен 5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының студенттеріне арналған пәнді оқыту бойынша


^ ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫСТАР МЕН НҰСҚАУЛЫҚТАР


Павлодар


Әдістемелік ұсыныстар мен нұсқауларды; әдістемелік ұсыныстарды; әдістемелік нұсқауларды бекіту парағы






Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/41




БЕКІТЕМІН

ОІ жөніндегі проректор __________ Пфейфер Н.Э.

(қолы) (аты-жөні)

20__ж. «___»____________

Қ ұрастырушы: _____________ф.ғ.к, доцент Қадырова Б.М.

( қолы) (аты-жөні)


Филология, журналистика және өнер кафедрасы

(кафедра атауы)


«Тіл біліміне кіріспе» пәні бойынша 5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының студенттеріне арналған

Пәнді оқыту бойынша әдістемелік нұсқау


Кафедраның отырысында ұсынылды

20__ж. «___»______________,№__ Хаттама


Кафедра меңгерушісі _____________ Жүсіпов Н.Қ. 20__ж. «____» ________

(қолы) (аты-жөні)

Филология, журналистика және өнер факультетінің ОӘК мақұлданды

(факультет атауы)

20__ж. «___»______________, №____ Хаттама

ОӘК төрағасы _______________ Жұманқұлова Е.Н. 20__ж. «____» ________
^ (қолы) (аты-жөні)
МАҚҰЛДАНДЫ:

ЖжӘҚБ бастығы _____________ А.А.Варакута 20__ж. «____» ________

(қолы) (аты-жөні)


Университеттің оқу-әдістемелік кеңесімен мақұлданды

20__ж. «___»______________ №____ Хаттама

Курс бойынша қамтылатын тақырыптар


^ 1- тақырып. «Тіл біліміне кіріспе» - филологтарды лингвистикалық пәндерге дайындаудың алғашқы баспалдағы.

Тілдің пайда болуы мен дамуы, олардың генеологиялық және типологиялық ерекшілктері және олардың түрлері, тілдің мәні, оның семиологиялық табиғаты, тілдік бірліктер, тілдің дамуы және оның коммуникативтік қызметі, тіл және ойлаудың қарым-қатынасы, тіл және қоғамның диалектикалық бірлігі және т.б. мәселелер қарастырылады. «Тіл білімне кіріспе» курсын оқып-үйрену нәтижесінде студенттер тіл білімінің негізгі мәліметтерімен танысады.

«Тіл біліміне кіріспе» пәнінде әлем тілдері, олардың сөйлеу тілі, генеологиялық және типологиялық сипаты, тіл мен ойлаудың, тіл мен қоғамның байланысы, тілдің адамзат өркениетінің дамуына тікелей әсері, ұлттық мәденитеттің әрі істеуіне тілдің ықпалы, маңыздылығы және т.б. лингвистикалық мәселелер қарастырады.

Ұсынылатын әдебиеттер:[1], [6], [18], [5].

2- тақырып. Тіл және тіл туралы ғылым. Тілдің қоғамдық табиғаты.

Тіл білімінің нысаны және пәні. Тіл туралы ғылымының міндеттері.Жалпы және жеке тіл білімі: тлдік универсалиялар, және тілдік ерекшеліктер. Теориялық және қолданбалы тіл білімі. Тіл білімінің негзгі салалары. Синхрондық және диахрондық тіл білімі.

Тіл білімі және шектес ғылымдар: тіл мен әдебиеттеің, философияның, логиканың, коммуникация теориясының, психологияның, социологияның және т.б. ғылымдармен байланысы. Тіл біліміндегі дифференциация және интеграция үрдістері: лингвистикалық семиотика, әлеуметтік тіл білімі, психолингвистика, паралингвистика, когнитивтік лингвистика, компьютерлік лингвистика, интерлингвистика, менталингвистика және т.б.

Ұсынылатын әдебиеттер: [1], [4], [5], [13], [16], [27].

^ 3- тақырып. Тілдің тарихи дамуы.

Лингвогенез және антопогенез. Тілдің пайда болуы туралы палеонтропологиялық, молекулярылық генетика, физиологиялық, психологиялық және т.б. ғылымдар деректері. Моногенез және полигенез мәселелері.

Тілдердің дамуы: дивергенция және конвергенция үрдістері. Тіл дамуына әсер ететтін лингвистикалық, экстралингвистикалық факторлар. Әртүрлі тарихи кезеңдердегі тілдің даму ерекшеліктері. Тілдегі тарихи өзгерістер және тарихи фонетика мен фонологияның, тарихи лексикология мен тарихи грамматиканың пәні.

Ұсынылатын әдебиеттер: [2], [3] ,[6], [7], [8], [22].

4- тақырып. Әлем тілдерінің топтастырылуы.

Әлем тілдерінің топтастырылуы: генетикалық, типологиялық және ареалдық принцип. Тілдердің генеологиялық топтастырылуы. Гнетикалық ұқсастық (үйлесімділік) – тілдерді топтастырудың негізі. Туыс және туыс емес тілдер. Тілдік семья және «макросемья». Негізгі тілдік семьялар және олардың құрамы. Тілдердің үндіевропалық семьлары, алтай тілдерінің макросемьялары, тілдердің орал семьясы, семит-хамит тілдері. Тілдердің ареалдық шекаралары мен мемлекеттік-әкімшілік шекаралары. Қазақстан территорясындағы тілдік семьялар: миграция (көш-қон) тілдердің қазіргі орналасуы. Тілдердің лингвистикалық картасы.

Ұсынылатын әдебиеттер: [1], [5], [8],[10], [16], [19],[18],

^ 5- тақырып. Фонетика және фонология.

Фонетика жүйесі туралы түсінік. Фонетика пәні және оның міндеттері. Антропофонетика және фонология. Теориялық, практикалық және эксперименталдық фонетика. Контрастивтік фонетика. Тарихи фонетика. Дыбыстық тілді танудың компьютерлік программасы және синтез.

Сөйлеу дыбыстарының артикуляциялық сипаты. Сөйлеу аппаратының құрылысы.

Ұсынылатын әдебиеттер: [1] ,[5], [13], [16], [22].

6- тақырып. Грамматика.

Тілдің грамматикалық құрылысы – грамматиканың (морфология және синтаксистің) негізгі пәні. Ғылыми және практикалық грамматика. Туыс тілдердің салыстырмалы грамматикасы. Контрастивтік грамматика. Тілдің грамматикалық құрылысының негізгі бірліктері: морфема, сөз формасы, сөз тіркесі және сөйлем.

Грамматикалық форма және грамматикалық категория. Лексикалық және грамматикалық мағыналардың арақатысы. Деривациялық және реляциялық мағына.

Ұсынылатын әдебиеттер: [1] ,[5], [13], [16], [18] , [27].

^ 7- тақырып. Морфологи