Реферат: Міншчына мая, я – часцінка твая”
“Міншчына мая,
я – часцінка твая”
Беразіно 2008
Бярэзінская сістэма публічных бібліятэк
“Міншчына мая,
я – часцінка твая”
Бярэзінскі раён
у суквецці Мінскай вобласці
БІБЛІЯГРАФІЧНЫ ПАКАЗАЛЬНІК
Беразіно 2008
Прадмова
Дадзены бібліяграфічны паказальнік прысвечаны 70-годдзю заснавання Мінскай вобласці, якое адзначаецца 15 студзеня 2008 года.
Паказальнік дае магчымасць пазнаёміцца з этапамі развіцця Бярэзінскага раёна ў складзе Мінскай вобласці. Ён уключае кнігі, артыкулы з часопісаў і газет за перыяд з 1967 па 2008 гады.
Матэрыял размешчаны ў храналагічным парадку, згрупаваны ў тэматычныя раздзелы, унутры раздзелаў размешчаны па алфавіту. Артыкулы з невыразнымі загалоўкамі анатаваны. Анатацыі маюць рэкламна-інфармацыйны характар.
Паказальнік адрасаваны шырокаму колу чытачоў: настаўнікам, бібліятэкарам, краязнаўцам і ўсім, хто цікавіцца гісторыяй і сучаным жыццём Бярэзіншчыны.
2
^ Наш лёс – у лёсе Міншчыны
Міншчына – буйнейшы рэгіён Беларусі, з высокім прамысловым і сельскагаспадарчым патэнцыялам. За 70 гадоў развіцця Мінская вобласць прайшла дастойны шлях.
Бярэзінскі раён – часцінка Мінскай вобласці з ліку 22 раёнаў ардэнаноснай Міншчыны. Дата ўтварэння раёна: 17 ліпеня 1924 года. Геральдычныя сімвалы раёна і г. Беразіно зацверджаны ў лістападзе 2007 г. Гісторыя раёна ўвасобіла асноўныя гістарычныя вехі жыцця сталічнай вобласці.
Раён мае свае геаграфічныя адметнасці. Тэрыторыя знаходзіцца на ўсходзе Мінскай вобласці і мяжуе з Магілёўскай вобласцю. Бярэзінскі раён суседнічае з трыма раёнамі Міншчыны ( Барысаўскім, Крупскім, Чэрвенскім) і трыма – Магілёўшчыны (Бялыніцкім, Асіповіцкім, Клічаўскім).
У розныя гістарычныя перыяды абласное падчыненне раёна мянялася: з лютага 1938 г. – у складзе Магілёўскай, з верасня 1944 г. – у складзе Мінскай вобласці.
Бярэзіншчына займае плошчу 1,9 тыс. кв. км. і падзелена на 9 тэрытарыяльных адзінак – сельскіх Саветаў. Раён уключае 217 сельскіх населеных пунктаў ( 3 вёскі маюць аднолькавую назву “Бярозаўка”). Пяць населеных пунктаў у сельскай мясцовасці атрымалі статус аграгарадкоў. У гады вайны спалены і не адрадзіліся 3 вёскі: Тоўсціца, Клешчыца Мачаскага, Уцешына – Брадзецкага с/С. На месцы апошняй, у полі ля дарогі, як напамінак аб зніклай вёсцы 3 ліпеня 1989 г. пастаўлены помнік. Насельніцтва раёна налічвае 33,3 тыс. жыхароў – працалюбівых людзей гордых патоцка-сапегаўскіх крывей. У 2007 г. адзначылася павялічэнне нараджальнасці і змяншэнне смяротнасці. Гэта паказчык станоўчай медыка-дэмаграфічнай сітуацыі ў раёне: такога не было з 1991 г.
Раённы цэнтр – горад Беразіно знаходзіцца амаль на “залатой сярэдзіне” ажыўленага раздарожжа двух абласных гарадоў – Мінск-Магілёў. Па меркаванні віцэ-прэзідэнта АН Беларусі Гарэцкага геаграфічны цэнтр Еўропы знаходзіцца ў сярэдзіне трохкутніка Чэрвень-Асіповічы-Клічаў у 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Чыжаха Бярэзінскага раёна, што ў паўгадзіны язды ад горада, пагэтаму дасведчаныя людзі, у прыватнасці доктар гістарычных навук, прафесар Э.Р.Іофэ, з гонарам называюць Беразіно “Горадам цэнтра Еўропы”. Беразіно – адзін са старэйшых гарадоў Міншчыны (першае пісьмовае ўпамінанне датавана 1501 г.), меў з 1938 г. статус гарадскога пасёлка, а з 1968 г. – горада, аднаго з 24 гарадоў вобласці. Гарадская тэрыторыя налічвае 902 га, працягласцю з поўдня на поўнач звыш 6 км, з усходу на захад звыш 3 км. У горадзе больш 105 вуліц і перавулкаў. Гарадское насельніцтва перавышае 13 тысяч жыхароў.
Блакітная жамчужына раёна – адна з буйнейшых рэк Беларусі – Бярэзіна працякае па тэрыторыі раёна на працягу 104 км. Горад Беразіно – адзін з трох гарадоў на Бярэзіне ў 50-60 гады меў рачныя цеплаходныя зносіны з гарадамі Бабруйск і Барысаў. Мост праз Бярэзіну пабудаваны ў 1933 годдзе, на адкрыцці прысутнічаў старшыня Саўнаркама Галадзед Л. Спалены ў 1944 г. пры вызваленні Беразіно ад нямецкіх акупантаў, мост быў адрамантаваны ў рэкордныя тэрміны – за 45 сутак! Удзельнікі крыжовага паходу па водах трох вялікіх рэк – Волгі, Дняпра, Зах.Дзвіны ў жніўні 2000 года сустракаліся ў Беразіно з мітрапалітам Філарэтам усея Беларусі. Водную сетку раёна, апроч Бярэзіны складаюць 34 ракі, 42 ручаі, возера Вокунь (20 га).
3
Бярэзіншчына – лясны край. Плошча лясоў складае 49 % тэрыторыі. Асноўныя віды дрэў – сасна (30% лясных угоддзяў), бяроза (27 %). Дуб - сімвал раёна вынесены на герб. На Бярэзіншчыне 2 дубы з’яўляюцца помнікамі прыроды рэспубліканскага значэння 200 і 400-гадовага ўзросту.
Асноўны профіль раёна – сельскагаспадарчы. У 1985 г. Бярэзінскі раён стаў пераможцам рэспубліканскага спаборніцтва па вытворчасці малака з атрыманнем пераходнага Чырвонага Сцяга. Перадавы калгас “Ленінскія дні” ў 1978 г. наведваўся польскай дэлегацыяй з абменам перадавым вопытам, а ў 1979 г. атрымаў Дыплом гонару ВДНГ СССР за поспехі ў бульбаводстве, аўтамабіль ГАЗ і каляровы тэлевізар.
Будаўнічы рэнесанс даводзіцца на пасляваенныя гады. Самыя буйныя аб’екты ўзведзены ў 70-пач. 80-ых гадоў. У 2007 г. здадзена ў эксплуатацыю 8711 кв.м.агульнай жылой плошчы.
На тэрыторыі раёна 110 абеліскаў і манументаў, 68 помнікаў археалогіі, 3 помнікі архітэктуры, сярод якіх сядзіба Патоцкіх забудовы 1858 г., галоўны корпус спіртзавода (забудова 1862 г.), Багушэвіцкі касцёл.
Бярэзінская зямля ўзрасціла 2 Герояў Савецкага Саюза, 6 Герояў Працы, 12 пісьменнікаў-літаратараў, 4 артыстаў, 2 міністраў, 8 мастакоў, 17 вучоных, 1 кампазітара, 1 Заслужанага майстра спорта СССР. У нас ёсць бярэзінскі Сухамлінскі, бярэзінская Паша Ангеліна, бярэзінскі прарок, маёр з Байканура, бярэзінскі Прышвін і бярэзінская Маці Тэрэза. Лепшыя людзі раёна канца 90-х сталі героямі 3-га выпуска тэлеперадачы “Землякі” Нацыянальнага тэлебачання (1998 г.). За 50-гадовую традыцыю ўручэння жанчынам ордэна “Мацярынская слава” і “Медаля Мацярынства” ганаровымі ўзнагародамі адзначана 253 бярэзінскіх жанчын-маці.
За 70 гадоў Бярэзіншчынай дасягнуты відавочныя змены ўмоў жыцця і працы жыхароў. Поўная электрафікацыя раёна завершана ў 1966 г, у 1979 г. раён уключаны ў абласную тэлефонную сетку. Першы гучнагаварыцель на Бярэзіншчыне з’явіўся ў 1926 г. у в.Багушэвічы, а ў 1928 г – у Беразіно. Першы камбайн з’явіўся ў 1936 г., першы тэлевізар - 50 гадоў назад, першы аўтобус па трасе Беразіно-Мінск быў пушчаны 80 гадоў назад. Зараз аўтатранспартным рухам звязана 207 з 218 населеных пунктаў раёна (94,9 %), сетка грамадскага транспарту ўключае 17 прыгарадных і 4 межгародных маршрутаў. Усе школы аснашчаны сучаснымі камп’ютэрамі.
На Бярэзіншчыне атрымаў прапіску з 10-гадовай традыцыяй правядзення (1 раз ў 2 гады) абласны фестываль народных тэатраў. У 1993 годзе ў в.Капланцы на радзіме Міколы Равенскага творчай групай “Беларусьфільм” зняты дакументальны фільм, прысвечаны гэтаму кампазітару сусветнага маштабу. У гонар аднаго з заснавальнікаў беларускага жывапісу - Валенція Ваньковіча ў в.Новая Калюжыца, па месцы нараджэння славутага земляка ўстаноўлены памятны знак, а ў мясцовай бібліятэцы прадстаўлена міні-галерэя фотарэпрадукцый мастака.
10 гадоў на ніве Адраджэння культуры працуе Любушанскі Цэнтр традыцыйнай культуры, адкрыты адным з першых у вобласці.
Жыхары раёна плённай працай уносяць пасільную лепту ў далейшае развіццё, умацаванне і росквіт свайго раёна і Міншчыны, памнажаюць багацце і прэстыж нашай любімай Беларусі. Кожны год упісвае новыя радкі ў летапіс раёна і вобласці.
4Агульныя звесткі
1. Березинский район// Сердце Беларуси – Минщина: История. Культура. Традиции.- Мн., 2007.- С. 6-7.
2. Березинский район Минской области// Белорусская ССР. Административно-территориальное деление. – Мн., 1955.- С.149.
3. Бярэзінскі раён// Рэспубліка Беларусь: Вобласці і раёны: Энцыкл.давед.- Мн., 2004.- С.467-469.
4. Бярэзінскі раён і г. Беразіно// Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. У 2 кн.- Мн., 1987. Кн. 1.- С.85-103.
5. Гімн Міншчыны// Бярэзінская панарама.- 2006.- 18 сак. – С.1.
6. Іофэ, Э. Гарадок над Бярозай-ракой/ Э.Іофэ//Полымя.- 2001.- № 5.- С. 230-245.
7. Карпечык, У. Наш лёс – у лёсе Міншчыны/ У.Карпейчык// Бярэзінская панарама.- 2008.- 16 студз.
Бярэзіншчына ў структуры Мінскай вобласці.
8. Нехай, Г.О. Минская область. Белорусская ССР/ Под ред. В.С.Богданова/ Г.О.Нехай.- Мн., 1974.- С. 196-197.
9. Нехай Г.О. Минская область. Белорусская ССР/ Под ред. А.Т.Короткевича/ Г.О.Нехай.- Мн., 1968.- С. 177-178.
10. Новыя раёны Міншчыны// Мінская праўда.- 1965.- 7 лют.
Бярэзінскі раён у складзе Мінскай вобласці.
10. Спіс фондаўтвараючай літаратуры
Гады станаўлення раёна
1. Бярэзінскі раён у 1931-1933 гг.// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С. 125-126.
2. Бярэзіншчына ў 1920-1930-ыя гады// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі/ Укл. П.А.Прыбыткін.- Мн, 2004.- С. 99-101.
17 ліпеня 1924 г. быў утвораны Бярэзінскі раён.
3. Вернутыя імёны// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі/ Укл.П.А.Прыбыткін.- Мн, 2004.- С.135-159.
Ахвяры рэпрэсій 30-х гадоў.
4. Иоффе Э.Г. Годы мирного строительства/ Э.Г.Иоффе// Березино: Ист.-экон.очерк.- Мн., 1986.- С.13-19.
Местечко Березино: 20 – конец 30-х годов. Преобразование в городской посёлок (27 сентября 1938 г.).
5. Прыбыткін, П.А. З хронікі камсамольска-маладзёжнага жыцця( 1920-1939 гг.)/ П.А.Прыбыткін// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-
5
дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.131-134.
6. Прыбыткін, П. Старонкі мінулага/ П.Прыбыткін// Сцяг Леніна.- 1971.- 2 ліст.
Першыя гады выдання газеты “Сцяг Леніна” (2 ліст.1931 г. – дата выхада першага нумара раённай газеты).
Раён у гады Вялікай Айчыннай вайны
1. Алексиевич, С. У войны не женское лицо/ С.Алексиевич.- Мн., 1985.- С. 53, 58, 76, 96, 287-288, 300-301.
Воспоминания женщин – участниц Великой Отечественной войны, уроженок г. Березино: Давидович Т.И., Кожемякиной Э.Б., Новик Л.З., Саковой Н.П., д.Перевоз Любчик Л.И.
2. Бурко, Н. Яны не забудуць тых дзён/ Н.Бурко// Сцяг Леніна.- 1998.- 11 крас.
Успаміны бярэзінцаў, былых вязняў фашысцкіх канцлагераў.
3. Бярэзінскі падпольны райком ЛКСМБ// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.203 -210.
4. Немирко, Ш. Дорога в отряд/ Шура Немирко// Никогда не забудем.- Мн., 1985.- С. 13-16.
О Марате Добуше, юном партизане, уроженце д. Ягодка.
5. Жукоўскі, І. Трагедыя Бярэзінскага гета/ І.Жукоўскі// Сцяг Леніна.- 2001.- 22 снеж.
6. Зелинский, В. В одном строю/ В.Зелинский.- Мн.,1980.- С. 5-73.
Об участии женщин – уроженок г. Березино в борьбе с оккупантами.
7. Из архивных источников// Сцяг Леніна.- 1991.- 7 мая.
Обобщённые сведения о жертвах немецко-фашистских злодеяний по Березинскому району.
8. Іофе, Э. Яны ратавалі цэлы свет/ Эмануіл Іофе// Полымя.- 2005.- № 5.- С. 200-206.
Пра людзей, якія ратавалі яўрэяў, рызыкуючы сваім жыццём.
9. Кавалеры ордэнаў Славы, Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.299 – 307.
10. Кавалеўская, Л. З першых дзён акупацыі/ Ларыса Кавалеўская// Бярэзінская панарама.- 2006.- 21 чэрв.- С. 1.
6
Успаміны былога сакратара падпольнага райкома партыі І.П.Сакалоўскага пра пачатак вайны на Бярэзіншчыне.
11. Коля-партызан// Сцяг Леніна.- 1968.- 6 чэрв.
Пра юнага партызана з в. Дулебы Колю Цэдрыка.
12. Круталевіч, Т. “Мы, ахвяры вайны, сведчым...”/ Тамара Круталевіч// Сцяг Леніна.- 1999.- 19 чэрв.
Раённы злёт жыхароў Беразіно, вывезеных у гады вайны на прымусовыя работы ў Германію.
13. Любецкі, М. Трагедыя в. Краснае/ М.Любецкі// Сцяг Леніна.- 1964.- 14 мая.
Вёска Краснае – сястра Хатыні.
14. Манцэвіч, Б. Ішлі на подзвіг камсамольцы/ Б.Манцэвіч// Сцяг Леніна.- 1981.- 20 чэрв.
Аб камсамольцах – удзельніках барацьбы з фашыстамі (Шынкевіч П.Д., Саскавец В., Дубін У., Цмыг М., Бегуновіч К., Яніцкі П.)
15. Михайлов, В. Операция “Березино”/ Валерий Михайлов// Советская Белоруссия.- 2005.- 18 июня.- С.5.
Операция сов.контрразведки на территории района под кодовым названием “Березино”. Длилась с августа 1944 по 28 марта 1945.
16. Мужнасць, якая не ведала мяжы// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.269-270.
Пра загінуўшых ўдзельніц партызанскага руху: Веру Каўцэвіч, Марыю Рамановіч, Веру Лясных.
17. Нашы землякі// Сцяг Леніна.- 1974.- 2 ліп.
Пра Героя Савецкага Саюза, ураджэнца в. Ягадка Свідзінскага І.В.
18. Нестерович, Л. Разведчик полка/ Л.Нестерович// Сцяг Леніна.- 1985.- 20-23 крас.
О Герое Советского Союза, уроженце д. Перевоз Березинского р-на Алешкевиче С.Ф.
19. Паіменны спіс воінаў і партызан, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны з в. Якшыцы Бярэзінскага раёна// Сцяг Леніна.- 1991.- 9 лют.
20. Палынскі, А., Манцэвіч, Б. У баях гартаваныя/ А.Палынскі, Б.Манцэвіч// Сцяг Леніна.- 1987.- 25 чэрв.
Аб сустрэчы былых воінаў 153 стралковай Смаленскай Чырвонасцяжнай ордэна Кутузава дывізіі ў Беразіно.
21. Паўлаў, У.П. З хронікі абароны горада/ У.П.Паўлаў// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.177 -179.
7
22. Прыбыткін, П. Страты, нанесеныя вайной гаспадарцы раёна/ П.Прыбыткін// Сцяг Леніна.- 1969.- 26 крас.
Аб вёсках раёна, спаленых фашыстамі.
23. Прыбыткін, П. Ці ведаеш ты, што.../ П.Прыбыткін// Сцяг Леніна.- 1970.- 2 ліп.
Пра дзейнасць партызан на Бярэзіншчыне.
24. Разганюк, Д. Бой на рацэ Беразіне/ Д.Разганюк// Сцяг Леніна.- 1970.- 2 ліп.
153-я стралковая дывізія ў баях за вызваленне Бярэзіншчыны.
25. Рыбачонак,У. Плячо ў плячо з мужчынамі/ У.Рыбачонак// Сцяг Леніна.- 1975.- 18 кастр.
Пра вопытную разведчыцу былую студэнтку БГУ В.А. Каўцэвіч.
26. Сацункевич, И.Л. Суровая быль/ И.Л.Сацункевич.- Мн., 1979.- 287 с.
О партизанском движении в Березинском районе. С. 9-11, 76, 86-87, 231.
27. Цярэшчанкава,Л. Гарэлі вёскі, гінулі людзі/ Л.Цярэшчанкава// Сцяг Леніна.- 1995.- 1 ліп.
Пералік страт, якія былі нанесены раёну ў гады вайны.
28. Шех О.В. “У войны - не женское лицо”/ О.В.Шех// Сцяг Ленина.-1985.- 21 дек.
Женщины Березинщины – участницы войны, героини книги С.Алексиевич.
Развіццё народнай гаспадаркі
ў 1945-1985 гады
Агульныя звесткі
1. Баранаў, К. На прастор, на шырокі разлог/ К.Баранаў// Сцяг Леніна.- 1974.- 6 чэрв.
Дасягненні Бярэзінскага р-на за 50 гадоў існавання..
2. Бярэзіншчына ў 1950-1980 гады// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С. 471-474.
3. На адроджанай зямлі// Сцяг Леніна.- 1982.- 3 ліп.
Пасляваеннае адраджэнне вёсак.
4. Першыя крокі// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С. 468-470.
Першыя пасляваенныя гады.
8
5. Раков, А.А. Население БССР/ А.А.Раков.- Мн., 1969.- С. 101.
Плотность населения в Березинском районе.
6. Прыбыткін, П.А. Аднаўленне разбуранай гаспадаркі/ П.А.Прыбыткін// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С. 467-468.
Мясцовыя органы ўлады і кіравання.
Грамадскае жыццё краю
1. VIII сесія райсавета// Сцяг Леніна.- 1970.- 2 чэрв.
Стан ветэрынарнай службы раёна і мерапрыемствы па яго паляпшэнню.
2. Карканіца Сяргей Іванавіч// Памяць: Бярэзін.р-н: гіст.-дак.хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі/ Уклад П.А.Прыбыткін.- Мн., 2004.- С. 509.
Ураджэнец в. Асмолаўка Бярэзінскага раёна, воін-інтэрнацыяналіст, пасмяротна ўзнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.
3. Любецкі, М. Кім мы сёння сталі/ М.Любецкі// Сцяг Леніна.- 1974.- 6 мая.
Аб поспехах Высакагорскага сельскага Савета за 50 год з дня ўтварэння.
4. Манцэвіч, Б. Экскурс у гісторыю/ Б.Манцэвіч// Сцяг Леніна.- 1979.- 21 ліп.
З гісторыі развіцця Багушэвіцкага с/Савета. Дасягненні 50 гадоў.
5. Шумскі Уладзімір Мікалаевіч// Памяць: Бярэзін.р-н: гіст.-дак.хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі/ Уклад П.А.Прыбыткін.- Мн., 2004.- С. 509.
Ураджэнец в. Уша, воін-інтэрнацыяналіст, загінуў у Афганістане.
Маладзёжная палітыка. Грамадскія аб’яднанні і рухі
1. Голуб, В. Заўсёды гатовы!/ В.Голуб// Мінская праўда.- 1982.- 19 мая.
Аб рабоце піянерскіх арганізацый вобласці, у тым ліку Бярэзінскага раёна.
2. Искры пионерских костров.- Мн., 1983.- С. 251-252.
О юной пионерке Галине Вишневской, ученице Поплавской школы, имя которой навечно занесено в книгу почета Республиканской и Всесоюзной пионерской организаций за спасение детей на пожаре, посмертно награждённой медалью «За отвагу на пожаре».
3. Мурашка, М. Раённы фестываль моладзі/ М.Мурашка// Сцяг Леніна.- 1970.- 21 мая.
9
4. Прыбыткін, П. З гісторыі камсамола Бярэзіншчыны/
П.Прыбыткін// Сцяг Леніна.- 1975.- 20, 22, 25, жн., 3, 5, 8, 10, 12, 15, 17, 22, 24 вер., 6, 21 кастр.
5. Прыбыткін, П. Слаўныя старонкі/ П.Прыбыткін// Сцяг Леніна.- 1963.- 29 кастр.
З гісторыі камсамола Бярэзіншчыны.
Эканоміка
Сельская гаспадарка
1. Аб выніках сацыялістычнага спаборніцтва работнікаў сельскай гаспадаркі раёна за павялічэнне вытворчасці і нарыхтоўкі зерня і іншых прадуктаў земляробства// Сцяг Леніна.- 1973.- 27 снеж.
Уручэнне Бярэзінскаму раёну пераходнага Чырвонага Сцяга Мінскага абкома КПБ.
2. Валодзін, М. Уручэнне сцяга/ М.Валодзін// Сцяг Леніна.- 1977.- 2 крас.
Па выніках вытворчасці і продажу прадукцыі жывёлагадоўлі за 1976 г. раён прызнаны пераможцам сац.спаборніцтва і атрымаў пераходны Чырвоны сцяг абкома КПБ, аблвыканкома, аблсофпрофа і абкома ЛКСМБ.
3. Зварот перадавікоў вытворчасці калгасаў і саўгасаў да ўсіх працаўнікоў сельскай гаспадаркі Бярэзінскага раёна// Сцяг Леніна.- 1968.- 13 лют.
4. З гісторыі калгаса “Ленінскія дні”// Сцяг Леніна.- 1967.- 6 мая.
Рост вытворчасці прадукцыі: паказчыкі з 1953 па 1960 гг.
5. Манцэвіч, Б. Пераходны Чырвоны сцяг – у надзейных руках/ Б.Манцэвіч// Сцяг Леніна.- 1982.- 22 крас.
Калгас “Ленінскія дні” – пераможца Усесаюзнага сацыялістычнага спаборніцтва.
6. У новым годзе на новым рубяжы: З даклада старшыні выканкома райсавета дэпутацкіх працоўных У.В.Ліхача// Сцяг Леніна.- 1973.- 27 снеж.
Па выніках Усесаюзнага сац.спаборніцтва за павялічэнне вытворчасці і нарыхтовак прадуктаў жывёлагадоўлі ў зімовы перыяд 1972-73 гг. к-с імя Ільіча ўзнагароджаны Чырвоным Сцягам Міністэрства сельскай гаспадаркі СССР і ЦК прафаюзаў рабочых і служачых селькай гаспадаркі.
7. Якімовіч, Н. Першы крок/ Н.Якімовіч// Сцяг Леніна.- 1987.- 27 кастр.
Брыгадны падрад у к-се “Паплавы”.
10
8. Яроцкі, Я. Карысна ўсім/ Я.Яроцкі// Сцяг Леніна.- 1978.- 13 ліп.
Аб машынна-трактарным парку с-за “Камунар”.
Прамысловасць. Прадпрыемствы раёна
1. Архіпец, У. Станаўленне: сацыяльна-эканамічны нарыс/ У.Архіпец// Сцяг Леніна.- 1980.- 29 крас.
Лясная гаспадарка раёна: набыткі і праблемы.
2. Віншуем!// Сцяг Леніна.- 1980.- 17 чэрв.
За поспехі, дасягнутыя у сац.спаборніцтве у гонар 110-й гадавіны з дня нараджэння У.І.Леніна Бярэзінскі плодаагароднінны завод ўзнагароджаны Ганаровай ленінскай граматай.
3. З ўзнагародай!// Сцяг Леніна.- 1974.- 30 крас.
Прэзідыум Вярхоўнага Савета БССР Указам ад 26 красавіка
ўзнагародзіў Ганаровай граматай калектыў Бярэзінскага ДЭУ-718.
4. Иоффе, Э.Г. К новым высотам/ Э.Г.Иоффе// Березино: Ист.-экон.очерк.- Мн.,1986.- С. 69.
По итогам Всесоюзного соц. соревнования за 2 кв. 1982 г. коллективу Березинского льнозавода присуждено 1 место в стране и вручено переходное Красное знамя Министерства лёгкой промышленности СССР и ЦК отраслевого профсоюза.
5. Макарчук, Л. Поўная аўтаматызацыя/ Л. Макарчук// Сцяг Леніна.- 1968.- 23 сак.
З уводам у эксплуатацыю АТС у в.Брадзец закончана поўная аўтаматызацыя тэлефоннай сувязі р-на.
6. Памнажай, зямля, сваю сілу!// Мінская праўда.- 1975.- 27 крас.
Аб развіцці меліярацыйных работ і паляпшэнні выкарысання асушаных зямель.
7. Пятровіч, М. Уступіў у дзеянне калбасны цэх/ М.Пятровіч// Сцяг Леніна.- 1967.- 14 ліст.
8. Цішкевіч, Я. Здабыткі льнозаводцаў/ Я.Цішкевіч// Сцяг Леніна.- 1980.- 7 ліст.
Па выніках сац.спаборніцтва калектываў і прадпрыемстваў прамысловасці раёна за 3 кв. завод заняў 1 месца. Узнагароджаны пераходным Чырвоным сцягам райкома КПБ.
9. Цішкевіч, Я. Наш поспех/ Я.Цішкевіч// Сцяг Леніна.- 1977.- 7 ліст.
Вынікі работы ільнозавода за 10 мес. з дня адкрыцця (студз. 1976 г).
10. Шарай, А. Якая яна, зямля бярэзінская/ А.Шарай// Сцяг Леніна.- 1977.- 12 сак.
11
Ацэнка глебы раёна па новай методыцы.
Перадавікі працы
1. З узнагародай, таварышы!// Сцяг Леніна.- 1978.- 27 крас.
Аб узнагароджванні ордэнамі і медалямі СССР перадавікоў сельскай гаспадаркі Беларускай ССР па Бярэзінскаму раёну.
2. Паўлаў, У.П. Героі Сацыялістычнай Працы/ У.П.Паўлаў// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.480.
Звесткі аб 8 нараджэнцах раёна, удастоеных звання.
3. Паўлаў, У.П. Яны ўзнагароджаны ордэнам “Знак Пашаны”/
У.П.Паўлаў// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.483 -487.
Спіс узнагароджаных.
4. Паўлаў, У.П Яны ўзнагароджаны ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі/ У.П.Паўлаў// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.481 -483.
Спіс узнагароджаных.
5. Паўлаў, У.П. Яны ўзнагароджаны ордэнам Леніна/ У.П.Паўлаў// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн,
2004.- С.480-481.
Спіс узнагароджаных.
6. Паўлаў, У.П. Яны ўзнагароджаны ордэнам Працоўнай Славы ІІ і ІІІ ступені/ У.П.Паўлаў// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.487 -488.
Спіс узнагароджаных.
7. Суслаў, У. Гонар і слава па працы/ У.Суслаў// Сцяг Леніна.- 1984.- 4 жн.
Пра рамшчыка дрэваапрацоўчага цэха “Кукарава” Гомана У.М.
8. Шукан, П. Круглы год без прастояў/ П.Шукан// Сцяг Леніна.- 1985.- 23 сак.
Пераможца сац. спаборніцтва–84, механізатар с-за “Уша” П.Шукан.
Гандаль. Бытавое абслугоўванне. Ахова здароўя
1. Гонар і слава па працы// Сцяг Леніна.- 1984.- 12 чэрв.
^ Пра швачку Бярэзінскага КБА Саматыя Ю.
2. Дастатак – у кожным доме: З гісторыі спажывецкіх таварыстваў і гандлю// Сцяг Леніна.- 1978.- 8 снеж.
Гісторыя і сучасны стан спажывецкіх таварыстваў.
12
3. Иоффе, Э.Г Из руин и пепла.// Иоффе,Э. Березино.- Мн., 1986.- С. 62.
О Заслуженном враче БССР, заведующем терапевтическим отделением районной больницы В.Д.Жуковском; детском враче Карканица Г.П
4. На варце здароўя // Сцяг Леніна.- 1978.- 7 снеж.
З гісторыі аховы здароўя ў раёне.
5. Служба добрага настрою// Сцяг Леніна.- 1982.- 6 крас.
Лічбы і факты з гісторыі і сучасны стан бытавога абслугоўвання р-на.
Прырода
1. Будзе дубрава// Сцяг Леніна.- 1981.- 23 крас.
Наваколле в. Прыбрэжнае.
2. Сувалаў, І. Расліны з Чырвонай кнігі/ І.Сувалаў// Сцяг Леніна.- 1980.- 15 ліп.
Знікаючыя віды раслін, прадстаўнікі бярэзінскай фаўны.
3. Янкоўская, М. Зялёныя насаджэнні горада/ М.Янкоўская// Сцяг Леніна.- 1984.- 12 крас.
Культура. Мастацтва.Навука
1 Гайдук, М. На шляху да народнага/ М.Гайдук// Сцяг Леніна.- 1978.- 8 чэрв.
Аб прысваенні тэатральнаму калектыву раённага Дома культуры звання “народны” (утвораны у 1947 г.)
2 Грудзінскі, М. Выхоўваем патрыётаў/ М.Грудзінскі// Сцяг Леніна.- 1982.- 10 ліст.
Турысцка-краязнаўчая работа Дулебскай школы.
3. Дзмітрыеў, В. Кожны дзень, акрамя панядзелка/ В.Дзмітрыеў// Сцяг Леніна.- 1976.- 7 сн.
Пра маладзёжны вакальна-інструментальны ансамбль Бярэзінскага РДК “Сябры”.
4. Жукоўскі, П. Першыя крокі цэнтралізацыі/ П.Жукоўскі// Сцяг Леніна.- 1983.- 12 крас.
Формы і метады бібліятэчнай работы.
5. Иоффе, Э.Г. Березино: Ист.-экон.очерк. / Э.Г.Иоффе.- Мн.,1986.- С. 60.
Театральный коллектив Березинского РДК награждён Золотой медалью Всесоюзного фестиваля самодеятельного творчества за постановку пьесы «Прымакі».
13
6. Иоффе, Э.Г Березино: Ист.-экон.очерк/ Э.Г.Иоффе. Мн.,1986.- С. 61.
ВИА «Сябры» награждён Дипломом первой степени и серебряной медалью ВДНХ.
7. Курманович И.С. Как я «Лявоніху» полюбил/ И.С.Курманович// Мастерство, фантазия, щедрость.- Мн., 1984.- С. 109-116.
О народном фольклорном ансамбле «Лявониха», объездившем с гастролями Беларусь, Латвию, Литву, Украину, Грузию.
8. Лепшыя школы раёна// Сцяг Леніна.- 1972.- 25 ліст.
Вынікі спаборніцтва школ 71-72 навуч. года.
9 Манцэвіч, Б. Пра герояў і подзвігі/ Б.Манцэвіч// Мінская праўда.- 1982.- 29 студз.
Аб народным музеі баявой славы СШ № 1(адкрыты 8 мая 1972 г., 18 лютага 1980 г. музею прысвоена званне “народны”).
10. Настаўнікі раёна, якім прысвоена ганаровае званне “Выдатнік народнай асветы БССР”, “Заслужаны настаўнік школы БССР”, узнагароджаныя медалямі і ордэнамі па Указам Прэзідыума ВС СССР 1966г.// Сцяг Леніна.- 1967.- 30 вер.
11. Панкрат, А. Для патрабавальнага гледача/ А. Панкрат//
Мінская праўда, 1959.- 11 кастр.
Кінаабслугоўванне ў раёне.
12. Паўлаў, У.П. Заслужаныя настаўнікі/ У.П.Паўлаў// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.489 -490.
13. Паўлаў, У.П. Заслужаныя работнікі культуры/ У.П.Паўлаў// Памяць: Бярэзін. р-н: гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.- Мн, 2004.- С.490 -491.
14. Шлях нашай газеты - ад шматтыражкі да раённай. 1931-1971 гг.// Сцяг Леніна.- 1971.- 2 ліст.
Курсам перабудовы (1985-1999 гг.)
Агульныя звесткі
1. Бярэзінскі раён. Карта// Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць.У 2 кн.- Мн., 1987. Кн. 1.- С. 85.
2. Насельніцтва ў вёсцы становіцца ўсё меньш// Сцяг Леніна. –
1996.- 12 чэрв.
Дэмаграфічны стан раёна:звесткі аддзела статыстыкі.
14
3. Несцяровіч, У. Апошнія жыхары?// Сцяг Леніна.- 1995.- 29 ліст.- С. 2.
Рэха Чарнобыля: в. Карбаўское Мачаскага с/С.
4. Свята, як і праца, аб’ядноўвае людзей// Сцяг Леніна.- 1998.- 2 студз.
Сваімі ўражаннямі аб урачыстасцях да 60-годдзя Мінскай вобл. дзеліцца Г.С.Лыскавец.
Мясцовыя органы ўлады і кіравання. Грамадскае жыццё краю
1. Абаронцам Айчыны быць ганарова// Сцяг Леніна.- 1997.- 9 жн.
Новае папаўненне Ўзброеных Сіл РБ бярэзінскімі навабранцамі.
2. Ад рыдлёўкі і багра – да сучаснай механізацыі// Сцяг Леніна.- 1997.- 23 ліп.
Гісторыя і сучасны стан пажарнай службы.
3. Альфер, А. Яго жыццёвае крэда: дапамагаць людзям/ А.Альфер// Сцяг Леніна.- 1995.- 10 чэрв.
Пра кандыдата ў дэпутаты Мінскага абл. Савета А.І.Усовіча.
4. Баравуля, В. Пытанні ёсць, а адказаў няма/ В.Баравуля// Сцяг
Леніна.- 1996.- 7 лют.
Разважанні старшыні Бярэзінскага с/С аб праблемах мясцовага самакіравання.
5. Казюка, А. Вялікае заўсёды пачынаецца з малога/ А.Казюка// Сцяг Леніна.- 1997.- 23 крас.
Падлеткавая злачыннасць у раёне.
6. Манцэвіч, Б. На здымках тэлеперадачы землякі/ Барыс Манцэвіч// Сцяг Леніна.- 1998.- 14 лют.
Запіс тэлепраграмы Нацыянальнага тэлебачання “Землякі” у Бярэзінскім раёне.
7. На варце днём і ноччу// Сцяг Леніна.- 27 кастр.- 1999.
Пра падраздзяленне “Ахова” пры РАУС.
8. Нечарговая 18-я сесія раённага Савета дэпутатаў// Сцяг Леніна.- 1995.- 11 студз.
Стварэнне ў раёне вертыкалі прэзідэнцкай ўлады.
9. Сесія раённага Савета дэпутатаў// Сцяг Леніна.- 1996.- 7 вер.
Аб захаванні прыродаахоўнага, рацыянальнага выкарыстання зямлі, лясных і водных рэсурсаў.
10. Тыдзень у Германіі// Сцяг Леніна.- 1998.- 14 лют.
Вучоба-семінар старшынь калгасаў у Германіі.
15
11. У райвыканкаме на чарговым пасяджэнні// Сцяг Леніна.- 1997.- 19 сак.
Выкананне закона “Аб мясцовым кіраванні”.
12. Федаровіч, Н. Што за прыгожай вітрынай/ Н.Федаровіч// Сцяг Леніна.- 1995.- 11 ліст.
Аб працы камерцыйных магазінаў г. Беразіно.
Дзяржаўная маладзёжная палітыка. Грамадскія аб’яднанні і рухі
1. Будущее у нас есть// Сцяг Леніна.- 1997.- 22 кастр.
Об организации Белорусского патриотического союза молодёжи.
2. Знакомьтесь: «Юбилейный» представляет// Сцяг Леніна.- 1998.- 25 фев.
Проблема отдыха молодёжи города.
3. Круталевіч, Т. Юныя могуць ўсё/ Тамара Круталевіч// Сцяг Леніна.- 1998.- 15 ліп.
Агульнагарадскі маладзёжны злёт-форум школьных лідэраў г.Беразіно.
4. На 2-ой раённай канферэнцыі БПСМ// Сцяг Леніна.- 1998.- 30 мая.
Задачы маладзёжнай палітыкі.
5. Першы фестываль бардаўскай песні// Сцяг Леніна.- 1998.- 27 мая.
Песенны маладзёжны фестываль на базе СШ № 2 г.Беразіно.
6. Россия – Беларусь: мост дружбы между молодёжью// Сцяг Леніна.- 1998.- 22 крас.
Делегация молодёжи г. Клина Московской обл. в г. Березино в рамках творческих взаимообменов городов-побратимов.
Прырода
1. Без віны пакараныя// Сцяг Леніна.- 1997.- 19 ліп.
Пра перасяленцаў з чарнобыльскай зоны.
2. Вяргейчык, М. Што мы пакінем нашчадкам, або пра тых, хто робіць для нас другі Чарнобыль/ М.Вяргейчык// Сцяг Леніна.- 1995.- 26 ліп.
Экалагічны стан раёна.
3. Грыбы і радыяцыя// Сцяг Леніна.- 1989.- 25 мая.
Карта забруджаннасці лясоў Бярэзіншчыны, правілы карыстання ляснымі дарамі.
4. Несцяровіч, М. Знішчальнікі лесу/ М.Несцяровіч// Сцяг Леніна.- 1995.- 19 жн.
16
Праблема прыродазберажэння ў раёне.
5. Халецкі, М. Забруджвальнікі паветра/ М.Халецкі// Сцяг Леніна.- 1995.- 31 мая.
Пералік прадпрыемстваў з нездавальняючай экалогіяй.
Эканоміка краю
1. Сацыяльна-эканамічнае развіццё раёна за 9 мес. 1999 года// Сцяг Леніна.- 1999.- 6 ліст.
Сельская гаспадарка
1. Альфер, А. Пара заканчваць час агульных размоў і несці адказнасць за адносіны да справы/ А.Альфер// Сцяг Леніна.- 1995.- 21 студз.
Праблемы жывёлагадоўлі раёна.
2. Альфер, А. Работы шмат, а працаваць не можам/ А.Альфер//
Сцяг Леніна.- 1995.- 19 ліп.
Пра праблемы “Сельгасхіміі”.
3. Есць хлеб – будзе і песня// Сцяг Леніна. - 1997.- 19 ліст.
Прафесійнае свята работнікаў сельскай гаспадаркі калгаса “Памяць Леніна”.
4. Зімы тут не баяцца// Сцяг Леніна.- 1995. -21 кастр.
Аб падрыхтоўцы да зімы ў калгасе “Ленінскія дні”
5. Інтэрв’ю з дырэктарам райаграпрамтэхнікі А.С.Бандарчыкам// Сцяг Леніна.- 1999.- 28 жн.
6. Калінка, Г. У абарону інтарэсаў працоўных/ Г.Калінка// Сцяг Леніна.- 1998.- 28 студз.
Працоўнае жыццё аграпрамысловага комплексу.
7. Галоўны заатэхнік калгаса “Паплавы” расказвае пра дасягненні ў галіне жывёлагадоўлі// Сцяг Леніна.- 1997.- 15 ліст.
8. Крыўцоў, М. Выбіраем новую форму гаспадарання/ М.Крыўцоў// Сцяг Леніна.- 1997.- 29 студз.
Калгас “Вяшэўскі” рыхтуецца да рэфармавання.
9. Калгасу “Баравіно” – 30// Сцяг Леніна.- 1995.- 8 крас.
Аб справах і людзях гаспадаркі.
10. Калгасу “Бярэзінскі” – 40// Сцяг Леніна.- 1997.- 9 крас.
11. Пантус, Н. У добры шлях/ Н.Пантус// Сцяг Леніна.- 1995.- 26 крас.
Фотарэпартаж аб сяўбе ў перадавым калгасе “Любушанскі”.
17
Прамысловасць. Прадпрыемствы раёна
1. А дарога шэраю стужкаю ўецца// Сцяг Леніна.- 1997.- 25 кастр.
Аб супрацоўніках аўтабазы № 22 г.Беразіно.
2. Альфер, А. Працуюць добра, але.../ А.Альфер// Сцяг Леніна.- 1995.- 15 ліп.
Праблемы Бярэзінскага ільнозавода.
3. Банк: кадры, праблемы, перспектывы// Сцяг Леніна.- 1997.-19 лют.
4. Гулін, І.С. Без прастояў і рэкламацый/ І.С. Гулін// Сцяг Леніна.- 1998.- 14 студз.
Інтэрв’ю з дырэктарам плодаагароднінавага завода І.С.Гуліным.
5. 30-годдзе торфабрыкетнага завода// Сцяг Леніна.- 1996.- 9 кастр.
6. ДБУ–31 – 25 год// Сцяг Леніна.- 1996.- 29 чэрв.
7. Добры гаспадар гандлюе не хлыстамі і балансамі, а сталяркай і мэбляй// Сцяг Леніна.- 1999.- 23 кастр.
Пра акцыянернае таварыства “Будінвест”.
8. Задруцкі, М. Чыё лясніцтва лепшае/ М.Задруцкі// Сцяг Леніна.- 1998.- 11 лют.
Вынікі раённага агляду-конкурсу лясніцтваў.
9. Зяневіч, Р. Утойванне падаткаў да дабра не прыводзіць/ Р.Зяневіч// Сцяг Леніна.- 1997.- 12 крас.
Вынікі работы падаткавай інспекцыі за 1996 г.
10. Новая будоўля – новы крок у будучыню// Сцяг Леніна.- 1997.- 9 жн.
Гутарка з начальнікам ПМК-182 А.А.Вярцінскім.
11. Рукі пахнуць хлебам// Сцяг Леніна.- 1997.- 18 студз.
Бярэзінскаму хлебакамбінату – 25 гадоў (заснаваны 15 студзеня 1972 г.)
12. Узрост – пенсійны, настрой – маладзецкі// Сцяг Леніна.- 1995.- 21 студз.
60-гадоў ДРБУ-42 (заснавана 1 студзеня 1935 г.)
13. Хай дарогі раскажуць...// Сцяг Леніна.- 1995.- 22 лют.
30-гадоў ДРБУ-192.
14. Харлановіч, М.У. Будуць грошы – будзе цёпла/ М.У.Харлановіч; гутарыла Г.Шчур// Сцяг Леніна.- 1996.- 19 кастр.
Інтэрв’ю з начальнікам ЖКГ Харлановічам М.У.
15. Шлюб па разліку// Сцяг Леніна.- 1997.- 8 лют.
Пра Бярэзінскі філіял Беларуска-Ірланскага СП “Профітсістэм”.
18
16. Шчур, Г. Завод і людзі/ Г.Шчур// Сцяг Леніна.- 1995.- 11 лют.
15-годдзе Бярэзінскага сыраробнага завода (заснаваны ў 1979 г).
17. Шчур, Г.П. Месца пад сонцам/ Г.П.Шчур// Сцяг Леніна.- 1995.- 12 крас.
Пра канцэрн “Будінвест”.
18. Шчур, Г. Пернік для пасынка/ Г.Шчур// Сцяг Леніна.- 1998.- 1 крас.
Праблемы ільнаводства.
19. Шчур, Г. Працуем не на склад, а на спажыўца/ Г.Шчур// Сцяг Леніна.- 1997.- 30 крас.
Пра дзейнасць плодаагародніннага завода.
20. Шчур, Г. Справа графа Патоцкага праз стагоддзе/ Г.Шчур// Мінская праўда.- 1993.- 24 сак.
З гісторыі Бярэзінскага спіртзавода, адкрытага ў мястэчку Беразіно ў 1892 г. графам Патоцкім..
21. Шчур, Г. Сыр пачынаецца з малака, а даходы – з дружнай
работы/ Г.Шчур// Сцяг Леніна.- 1998.- 8 крас.
Дасягненні і праблемы сыраробчага завода.
Перадавікі працы
1. Анатоль Лянькоў – мацнейшы шашыст раёна// Сцяг Леніна.- 1995.- 21 студз.
2. Высокі клас// Сцяг Леніна.- 1997.- 3 снеж.
Пра перадавога механізатара калгаса “Ленінскія дні”.
3. Иоффе, Э.Г. Березино: Ист.-экон. очерк/ Э.Г.Иоффе.- Мн., 1986.- С. 57, фото.
Лауреат премии Ленинского комсомола Белоруссии механизатор совхоза «Коммунар» Т.В.Захожая.
4. Пантус, Н. Багатая нявеста/ Н.Пантус// Сцяг Леніна.- 1997.- 15 студз.
Пра З.П.Цялюк – даярку-двухтысячніцу калгаса “Бярэзінскі”.
5. Пантус, Н. Вопыт і старанне на ўсе гады/ Н.Пантус// Сцяг Леніна.- 1997.- 8 лют.
Пра перадавую калгасницу Халецкую Валянціну з калгаса “Паплавы”.
6. Пантус, Н. Наша сумленне – Таццяна/ Н.Пантус// Сцяг Леніна.- 1990.- 15 мая
Першая жанчына-механізатар раёна з саўгаса “Камунар” Таццяна Захожая.
7. Партызан, франтавік, працаўнік сырзавода М.Мурашка// Сцяг Леніна.- 1997.- 13 жн.
19
8. Пераможцы раённага спаборніцтва на пасяўной механізатары М.В.Цішкевіч і У.А.Пянкрат// Сцяг Леніна.- 1997.- 6 жн.
9. Пераможца раённага спаборніцтва на пасяўной А.М. Скуратовіч// Сцяг Леніна.- 1997.- 16 жн.
10. Што пасеяў тое і пажнеш// Сцяг Леніна.- 1997.- 23 ліп.
Пераможцы раённага спаборніцтва “Сяўба-97”.
Бытавое абслугоўванне. Гандаль
1. За кожнай лічбай – канкрэтны чалавек, за кожным чалавекам – канкрэтная праца// Сцяг Леніна.- 1997.- 2 ліп.
Бярэзінскае Райпо: дасягненні і перспектывы.
2. Не зламалі “Бярозку” рыначныя буры// Сцяг Леніна.- 1997.- 31 мая.
70 гадоў ВГК “Бярозка” (заснавана 1 чэрв. 1927 г.)
3. У пошуках свайго шляху на рыначнай прасторы// Сцяг Леніна.- 1997.- 30 ліп.
Аб’яднанне грамадскага харчавання.
4. Федаровіч, Н. Багатыя магазіны і пустыя кішэні/ Н.Федаровіч// Сцяг Леніна.- 1997.- 12 лют.
Пра абласны семінар на базе Бярэзінскага Райпо.
5. Шок перажылі. Ці пачалася тэрапія?// Сцяг Леніна.- 1997.- 10 вер.
Бытавое абслугоўванне насельніцтва раёна.
6. Шчур, Г. І ў радасці, і ў горы/ Г.Шчур// Сцяг Леніна.- 1998.- 21 сак.
Стан камбіната бытавога абслугоўвання.
7. Шчур, Г. Ці пракормяць нітка і іголка?/ Г.Шчур// Сцяг Леніна.- 1995.- 30 жн.
Пра праблемы вытворча-гандлёвага камбіната “Бярозка”.
Ахова здароўя. Сацыяльная абарона
1. Абрамаў, В.І. Здароўе танна цэніцца, але каштуе дорага / В.І.Абрамаў; гутарку вяла Н.Федаровіч// Сцяг Леніна.- 1997.- 15 студз.
Галоўны ўрач раёна – аб перспектывах медыцынскага абслугоўвання.
2. Альфер, А. І зноў расцвіла папараць кветка/ А.Альфер// Сцяг Леніна.- 1997.- 25 чэрвеня.
Пра раённы аздараўленчы дзіцячы лагер”Папараць - кветка”.
3. Бурко, Н.М. Галоўнае, каб чалавек застаўся задаволеным/ Н.М.Бурко// Сцяг Леніна.- 1997.- 1 лют.
Пра работу аддзела сацыяльнай дапамогі.
20
4. Вальтэр, Х. Мы цэнім вашу дабрыню і гасціннасць/
Х.Вальтэр// Сцяг Леніна.- 1996.- 10 ліп.
Пра дабрачынную акцыю з Германіі па мадэрнізацыі аснашчэння медыцынскіх устаноў раёна..
5. Ім выпала такая доля – здароўе наша
еще рефераты
Еще работы по разное
Реферат по разное
Курс: гісторыя беларусі ў кантэксце сусветнай цывілізацыі тэма 1: гаспадарка, духоўнае І нацыянальна культурнае развіццё беларускіх зямель у перыяд вялікага княства літоўскага (другая палова XIII сярэдзіна xyi ст.) План
18 Сентября 2013
Реферат по разное
… Праздник каждый день!
18 Сентября 2013
Реферат по разное
История» 4-е издание Издательство Московского университета «Высшая школа» 2003
18 Сентября 2013
Реферат по разное
Индийский праздник Холи, во время которого индусы обмазывают яркими разноцветными красками всех подряд людей, зверей всё, что им удается встретить на улицах
18 Сентября 2013